اعلام میزان خسارت جنگ به تأسیسات آب و فاضلاب کشور

به گزارش همشهری‌آنلاین، ذوالفقار مهدی‌زاده – معاون بهره‌برداری آبفای کشور در سومین رزمایش پدافند غیرعامل تأمین آب شرب در شرایط اضطراری درباره اقدامات انجام‌شده برای افزایش تاب‌آوری و تداوم خدمات‌رسانی در مجموعه شرکت‌های آب و فاضلاب کشور اظهار کرد: مصرف برق تأسیسات آب و فاضلاب کشور بیش از ۲ هزار مگاوات است. بخشی از این تأسیسات از گذشته به ژنراتورهای برق اضطراری مجهز بودند اما با اقداماتی که طی یک سال و نیم گذشته انجام شد ۴۱۰ دستگاه ژنراتور جدید خریداری و ۵۱۶ دستگاه موجود نیز بازسازی شد.

وی ادامه داد: با این اقدامات ظرفیت ژنراتورهای برق اضطراری از ۴۸۰ به ۸۳۰ مگاولت‌آمپر افزایش یافته است. این ظرفیت در شرایط اضطراری امکان تولید برق و پشتیبانی از تأسیسات را فراهم می‌کند، هرچند در ماه‌های اخیر به دلیل محدودیت‌های سوخت با چالش‌هایی مواجه بوده‌ایم اما همکاران ما با وجود هزینه‌های سنگین همچنان ظرفیت‌های لازم را برای شرایط اضطراری حفظ کرده‌اند.

معاون بهره‌برداری آبفای کشور با اشاره به اقدامات انجام‌شده از ابتدای سال ۱۴۰۴ در حوزه آمادگی عملیاتی تصریح کرد: با رویکرد و تأکیدات ارتقای ماشین‌آلات و ناوگان عملیاتی به‌طور ویژه در دستور کار قرار گرفت تا آمادگی لازم برای مواجهه با شرایط اضطراری فراهم شود. در این راستا خرید و تجهیز ۳۳۶ دستگاه ماشین‌آلات مختلف شامل تانکرهای آبرسان، کشنده‌ها، جرثقیل‌ها، دستگاه‌های بسته‌بندی آب، خودروهای آزمایشگاه سیار و کامیون‌های واکنش سریع در دستور کار قرار گرفت. این تجهیزات برای استان‌ها تهیه شده و در مراحل مختلف آماده‌سازی و تجهیز قرار دارند تا پیش از پایان سال برای کمک‌رسانی در شرایط اضطراری آماده شوند.

مهدی‌زاده همچنین درباره توسعه تجهیزات کنترل کیفی آب گفت: برای تحقق عدالت در ارائه خدمات و امکان نمونه‌گیری در محل ماشین‌آلات و تجهیزات کنترل کیفی در سطح استان‌های کشور تهیه و تجهیز شده‌اند و در برخی استان‌ها بیش از یک دستگاه مستقر شده است.

وی بابیان اینکه مطالعات پدافند غیرعامل در سطح کشور در حال انجام است، تصریح کرد: در مرحله طراحی و مطالعه طرح‌ها اصول پدافند غیرعامل به‌عنوان الزامات ابلاغ‌شده به شرکت‌ها اعلام شده و اکنون این اصول در تمامی مطالعات طرح‌ها مورد توجه قرار می‌گیرد. تاکنون مطالعات پدافند غیرعامل برای ۱۴۲ پروژه انجام شده و در ۸۷ پروژه نیز مطالعات تأمین آب در شرایط اضطراری صورت گرفته که از این تعداد ۵۸ پروژه به مرحله پیاده‌سازی مطالعات رسیده است. در حوزه مدیریت ریسک و تاب‌آوری خدمات نیز با هدف بازگرداندن خدمات به مدار در کوتاه‌ترین زمان ممکن در صورت وقوع حوادث، ۳۲ پروژه مطالعاتی انجام شده که ۱۹ پروژه آن به مرحله پیاده‌سازی رسیده است.

وی در ادامه به اقدامات انجام‌شده برای افزایش هماهنگی و آمادگی عملیاتی در سطح کشور اشاره کرد و گفت: در راستای ایجاد هماهنگی و اجرای اقدامات عملیاتی رزمایش‌های کشوری برگزار شده و دوره‌های آموزشی پدافند سایبری نیز در سطح شرکت‌ها به اجرا درآمده است. درباره اقدامات آموزشی در حوزه پدافند سایبری هم ۲۵۰ هزار نفرساعت آموزش برگزار شده است. همچنین در حوزه پدافند شیمیایی یک‌هزار و ۹۰۰ نفرساعت آموزش انجام شده و آموزش‌های پدافند پرتویی نیز در حال پیگیری و اجراست.

مهدی زاده افزود: در جنگ اخیر حدود ۲۰ همت تأسیسات ما آسیب دید که شامل بخشی از آب‌شیرین‌کن‌ها، خطوط انتقال و… بود؛ اعتبارات پدافند غیرعامل ۶ همت برای امسال افزایش یافت.

در ادامه علیرضا جزقاسمی- مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران درباره شرایط تأمین آب در پایتخت اظهار کرد: تأمین آب تهران به دلیل گستردگی جمعیت و جایگاه این شهر به‌عنوان پایتخت کشور شرایط خاصی دارد. در حال حاضر بیش از ۱.۴ میلیارد مترمکعب آب از طریق منابع سطحی و زیرزمینی تأمین می‌شود که در مخازنی با ظرفیت ۴ میلیون مترمکعب ذخیره شده و حدود۷ میلیون واحد مسکونی در استان تهران را تحت پوشش قرار می‌دهد.

وی افزود: شبکه توزیع و خطوط انتقال آب در استان تهران حدود ۲۰ هزار کیلومتر گستردگی دارد. همچنین با بیش از ۱۰ هزار کیلومتر شبکه جمع‌آوری فاضلاب فاضلاب بیش از پنج میلیون واحد مسکونی جمع‌آوری می‌شود و از طریق ۳۵ تصفیه‌خانه فاضلاب استان، سالانه بیش از نیم میلیارد مترمکعب آب بازیافتی در اختیار مصرف‌کنندگان بخش صنعت و کشاورزی قرار می‌گیرد یا برای تغذیه آبخوان‌ها استفاده می‌شود.

جزقاسمی با اشاره به پنج سال خشکسالی اخیر و شرایط تأمین آب تهران تصریح کرد: برای عبور از یک سال آبی نرمال در تهران به حدود ۸۵۰ میلیون مترمکعب آب نیاز داریم اما طی پنج سال خشکسالی معمولاً میزان ذخایر آب در پنج سد تأمین‌کننده آب تهران بین ۴۵۰ تا ۵۰۰ میلیون مترمکعب بوده است که این میزان در سال آبی گذشته به ۲۵۰ میلیون مترمکعب نیز کاهش یافت.

وی ادامه داد: خوشبختانه با همراهی مردم اقداماتی که انجام شد و حمایت‌های شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور توانستیم بدون بروز مشکل در تأمین آب از این شرایط عبور کنیم. سرانه مصرف آب در تهران نیز از ۲۵۰ لیتر به ۱۸۰ لیتر در شبانه‌روز کاهش پیدا کرد و با همکاری مردم امسال بدون قطع آب اعمال محدودیت یا نوبت‌بندی توانستیم شرایط را مدیریت کنیم و امیدواریم سال آینده نیز به همین شکل سپری شود.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران با بیان اینکه ما دو جنگ جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان را پشت سر گذاشتیم که بیشترین آسیب‌ها در سطح کشور به تأسیسات استان تهران وارد شد، تصریح کرد: در پی این حملات تأسیسات آب و فاضلاب نیز خساراتی دیدند و بیش از ۲۰۰ نقطه دچار آسیب شد اما با اقداماتی که انجام شد هیچ مشکلی در تأمین آب مردم ایجاد نشد و تلاش کردیم این شرایط با آرامش مدیریت شود.

جزقاسمی با اشاره به ضرورت تأمین برق پایدار برای تأسیسات آب و فاضلاب استان تهران اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۳۶۰ مگاوات دیماند برق مصرفی داریم و برای تمامی تأسیسات حساس تأمین برق اضطراری پیش‌بینی شده است. سناریوهای مختلفی برای تأمین برق این تأسیسات در نظر گرفته شده اما با توجه به گستردگی و پراکندگی تأسیسات برخی از آن‌ها به‌طور ویژه به تأمین برق در شرایط اضطراری نیاز دارند.

هاشم امینی- مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور- در جمع خبرنگاران و در حاشیه سومین رزمایش پدافند غیرعامل تأمین آب شرب در شرایط اضطراری، درباره آمادگی صنعت آب و فاضلاب برای مواجهه با شرایط بحرانی اظهار کرد: امروز مانور آمادگی صنعت آب و فاضلاب کشور برای شرایط اضطراری و افزایش تاب‌آوری این صنعت با رمز مقدس یا فاطمه الزهرا برگزار شد.

وی افزود: در ایام جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه با وجود اینکه پروتکل‌های بین‌المللی و اصول انسانی و بشردوستانه بر لزوم مصون ماندن تأسیسات و زیرساخت‌های تأمین آب شرب مردم کشورها از حملات تأکید دارند دشمن آمریکایی ـ صهیونیستی به تأسیسات ما حمله کرد و بیش از ۴۱۰ نقطه از تأسیسات آب و فاضلاب کشور آسیب دید. خوشبختانه همکاران ما با آمادگی و اقدام به‌موقع توانستند این تأسیسات را بلافاصله به مدار بهره‌برداری بازگردانند و در تأمین آب شرب و بهداشت مردم هیچ‌گونه خللی ایجاد نشد.

مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور با بیان اینکه تجربیات جنگ‌های اخیر موجب تقویت ظرفیت‌های صنعت آب و فاضلاب شده است، گفت: بر اساس این تجربیات ظرفیت‌های خود را در حوزه برق اضطراری افزایش دادیم تا در صورت آسیب دیدن زیرساخت‌های انرژی کشور نیز بتوانیم آب شرب مورد نیاز مردم را تأمین کنیم. همچنین تأمین مواد شیمیایی مورد نیاز برای گندزدایی آب، دستگاه‌های بسته‌بندی آب، تانکرهای آبرسانی، علمک‌های برداشت آب اضطراری و تانکرهای ثابت آبرسانی از جمله اقداماتی است که برای افزایش آمادگی در شرایط بحرانی دنبال شده است.

وی تأکید کرد: امیدواریم دشمن آمریکایی ـ صهیونیستی با مشاهده این ظرفیت‌ها و اراده مردم از تکرار خطاهای خود دست بردارد. همان‌طور که نیروهای نظامی و فرماندهان ما در میدان آمادگی دارند ما نیز در بخش زیرساختی و تأمین آب شرب و بهداشت مردم در سراسر کشور آماده هستیم و به مردم اطمینان می‌دهیم تا پای جان پای مأموریت و وظیفه خود و اصول انسانی که برای همه ما ارزشمند است، خواهیم ایستاد.

امینی تشریح کرد: در قشم سیریک و برخی جزایر که تأسیسات آب‌شیرین‌کن آن‌ها آسیب دیده بود ظرفیت‌های جایگزین تأمین آب فراهم شد و این تأسیسات بلافاصله وارد مدار بهره‌برداری شدند تا هموطنان در این مناطق نیز از آب شرب و بهداشتی بهره‌مند شوند.

مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور در پاسخ به پرسشی درباره پیگیری حقوقی حملات به زیرساخت‌های آب و فاضلاب در مجامع بین‌المللی گفت: همان‌طور که مردم عزیز کشورمان مشاهده کردند، در جریان جنگ ۱۲ روزه و به‌ویژه جنگ رمضان، دشمن آمریکایی ـ صهیونیستی پروتکل‌های بین‌المللی و تعهدات بشردوستانه را زیر پا گذاشت و حتی به کودکان این کشور نیز رحم نکرد.

وی افزود: حمله به تأسیسات تأمین آب شرب مردم نیز از جمله این اقدامات بود. در پی خسارات واردشده موارد مربوط به آسیب به این تأسیسات از طریق مراجع بین‌المللی ثبت و مستندسازی شده و گزارش‌های لازم ارائه شده است. امیدواریم بتوانیم این موضوعات را پیگیری کنیم تا این تجربیات به درسی برای سایر کشورهای دنیا تبدیل شود.

امینی در پاسخ به پرسشی درباره میزان وابستگی تأمین آب کشور به صنعت برق و برنامه‌های کاهش این وابستگی اظهار کرد: خوشبختانه همان‌طور که در گزارش همکاران نیز مطرح شد به‌ویژه طی یک سال گذشته اقدامات قابل توجهی انجام شده و ظرفیت برق اضطراری در زیرساخت‌های آب کشور تقریباً دو برابر شده است.

وی ادامه داد: تمامی تأسیسات مهم و حیاتی که برای حفظ تاب‌آوری و تأمین حداقل آب مورد نیاز شهروندان اهمیت دارند تحت پوشش برق اضطراری قرار گرفته‌اند تا در صورت بروز حادثه بتوانیم از این زیرساخت‌ها استفاده کنیم. در کنار این اقدامات استفاده از تانکرهای آبرسانی، آب بسته‌بندی‌شده و علمک‌های برداشت آب نیز در برنامه قرار دارد و این موضوع به‌ویژه در شهر تهران با جدیت بیشتری دنبال شده است.

مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور در پاسخ به سوال ایسنا درباره وضعیت کیفیت آب در مناطق آسیب‌دیده و احتمال نارضایتی شهروندان گفت: در برخی مناطق از جمله استان‌های لرستان، هرمزگان، کرمانشاه و اصفهان، تأسیسات ما آسیب دیده بود اما بلافاصله از منابع آبی جایگزین که از کیفیت لازم برخوردار بودند استفاده کردیم و از این بابت دغدغه‌ای برای شهروندان وجود ندارد. در استان هرمزگان و به‌ویژه جزیره قشم تأسیسات آب‌شیرین‌کن آسیب دیده بود که خوشبختانه از ظرفیت سایر آب‌شیرین‌کن‌های موجود استفاده شد و مشکل خاصی از نظر کیفیت آب و خسارات واردشده به این تأسیسات نداشتیم.

امینی در ادامه صحبت هایش ادامه داد: احتمال تغییر در سال ۱۴۰۳ یک‌بار الگوی مصرف را بر اساس بخشنامه ۱۱۷۰۳ تغییر دادیم و در حال حاضر این الگو برای هر خانوار ۱۳۰ لیتر در شبانه‌روز است. قانون به ما اجازه داده است در استان‌هایی که با تنش آبی مواجه هستند، برای مدیریت مصرف الگو را تا ۲۰ درصد کاهش دهیم؛ با این حال تاکنون این موضوع در هیچ‌یک از استان‌ها ابلاغ نشده است. احتمال دارد با توجه به شرایط سد دوستی و وضعیت تأمین آب مشهد پس از بررسی‌های لازم این موضوع را در این شهر اعمال کنیم اما هنوز تصمیم قطعی در این زمینه گرفته نشده است.

مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور درباره برنامه نصب کنتورهای هوشمند آب توضیح داد: با توجه به تأکیدات برنامه هفتم توسعه و با رعایت پروتکل‌های مربوط به حملات سایبری و امنیت فضای سایبری برنامه‌ریزی کرده‌ایم سالانه ۲۵۰ هزار کنتور هوشمند آب برای مشترکان پرمصرف و بدمصرف با قطر بالا نصب کنیم که اجرای این برنامه آغاز شده است. این روند ادامه خواهد داشت و تلاش می‌کنیم با افزایش تدریجی تعداد کنتورهای نصب‌شده در هر سال تا پایان برنامه هفتم توسعه سه میلیون کنتور هوشمند نصب کنیم.

مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور در ادامه درباره وضعیت بارش‌ها و تأمین آب کشور گفت: اگرچه سال آبی را در مقطع نخست با شرایط مطلوبی آغاز نکردیم اما طی هفته‌های گذشته در حدود ۲۲ استان بارش‌های خوبی دریافت کردیم هرچند برخی حوزه‌های آبریز هنوز به میزان مورد انتظار بارندگی نداشته‌اند.

وی افزود: تاکنون هیچ‌یک از شهرهای کشور با مشکل جدی در تأمین آب مواجه نیستند و تنها درباره شهر مشهد به دلیل وابستگی به منابع آب سد دوستی شرایط ویژه‌ای وجود دارد. البته با توجه به برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده نگرانی خاصی در این زمینه نداریم و تلاش می‌کنیم با اجرای برنامه‌های پیش‌بینی‌شده هم شرایط فعلی و هم تابستان پیش‌رو را با موفقیت پشت سر بگذاریم.

امینی در پایان با بیان اینکه خوشبختانه تأسیسات تأمین آب ما به‌صورت محلی و مستقل فعالیت می‌کنند و از زیرساخت‌های اینترنتی و ارتباطی عمومی خارج شده‌اند، تشریح کرد:‌ تمامی تمهیدات لازم در بخش خدمات مشترکان و همچنین اتوماسیون صنعتی در تصفیه‌خانه‌های آب و فاضلاب و شبکه‌های دارای تجهیزات تله‌متری اندیشیده شده و این بخش‌ها ایزوله شده‌اند بنابراین از این بابت نگرانی خاصی نداریم و همکاران ما نیز با دقت و حساسیت لازم این موضوع را دنبال می‌کنند.

محسن اسدی- معاون انرژی سازمان پدافند غیرعامل کشور – هم در این مراسم با بیان اینکه مهم‌ترین اصل در شرایط کنونی تضمین تاب‌آوری کشور در شرایط جنگی است، اظهار کرد: کشور همچنان در شرایط جنگی قرار دارد و جبهه باطل تمام تلاش خود را برای ضربه زدن به میهن به کار گرفته است با همراهی مردم و تلاش مسئولان این جبهه تاکنون موفق نشده و موفق نخواهد شد.

وی تهدید نظامی، حملات امنیتی و سایبری را سه محور اصلی تهدید علیه صنعت آب و فاضلاب کشور دانست و گفت: تهدیدات نظامی در قالب اصابت مستقیم یا غیرمستقیم در جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان رخ داد و برای مقابله با چنین تهدیداتی لازم است پراکنده‌سازی و حفاظت از تجهیزات و ماشین‌آلات در برابر پیامدهای تهاجم در دستور کار قرار گیرد زیرا دشمن انبارهای لجستیک را به‌عمد هدف قرار می دهد. حملات امنیتی و خرابکاری نیز در حوزه آلودگی و کیفیت منابع آب اهمیت ویژه دارد و لازم است سناریوهای محتمل در این زمینه بررسی و اقدامات جدی اتخاذ شود.

معاون انرژی سازمان پدافند غیرعامل کشور ادامه داد: با توجه به اینکه بخش قابل توجهی از شبکه تامین و توزیع آب به صورت ثقلی و جزیره‌ای خدمات‌رسانی می‌کند، دشمن در این حوزه به دنبال جمع‌آوری اطلاعات و جاسوسی اسناد و مدارک است و باید دقت کافی در این بخش صورت گیرد. طرح اول برای پایداری تامین و توزیع آب پاسخ به شرایط اضطراری در برابر تهدیدات دشمن است زیرا یکی از چالش‌های اصلی کشور پس از گذشت بیش از یک سال از شرایط جنگی انجام امور جاری و برنامه‌ریزی بر اساس شرایط عادی است در حالی که باید هر لحظه آمادگی مواجهه با تشدید تنش‌ها و تهدیدات وجود داشته باشد و این آمادگی در لایه‌های زیرساختی حفظ و ارتقا یابد.

او ادامه داد: طرح دوم، بهینه‌سازی وابستگی‌ها است به عبارتی مهمترین آسیب‌پذیری و پاشنه آشیل زیرساخت‌های خدمات‌رسان وابستگی به شبکه سراسری برق است و باید در خوداتکایی و خودکفایی برق حداقل ۵۰ درصد تامین آب اضطراری از نظر تامین برق خودکفا شود که این شاخص در بسیاری از شرکت های آب و فاضلاب استانی رعایت شده است.

وی با تاکید بر اینکه در هیچ شرایطی نباید به شبکه سراسری برق اتکا کرد، ادامه داد: در حالت عادی ناترازی برق وجود دارد و در شرایط جنگی و تشدید تنش‌ها این ناترازی می‌تواند چند برابر شود.آب از نیازهای روزمره و اصلی آحاد جامعه است با وجود آنکه بدون گاز، برق و امکانات بهداشتی، تاب‌آوری افراد به چند روز می رسد، اما بدون آب، دوام مردم حداکثر یک تا ۲ روز خواهد بود. .

اسدی در پایان بر آگاه‌سازی، اطلاع‌رسانی و استفاده از ظرفیت بسیج مردمی در شرایط اضطراری را تأکید کرد و گفت: اگر وظیفه تامین و توزیع آب فقط بر عهده شرکت آب و فاضلاب باشد ظرفیت‌ها محدود خواهد بود همان‌گونه که در صنعت نفت برای قطع و وصل و توزیع سوخت از مشارکت مردمی بهره گرفته می‌شود در مانورهای بعدی نیز باید از ظرفیت مردم و پیمانکاران محلی استفاده شود.