اشتباهات رایج در استفاده از کود ۱۰-۵۲-۱۰: از سوزاندن ریشه تا زمانبندی نامناسب.
کود ۱۰-۵۲-۱۰ یکی از پرکاربردترین انواع کودهای NPK با فسفر بالا است که نقش مهمی در توسعه ریشه، استقرار اولیه گیاه و افزایش گلدهی دارد. با وجود مزایای قابل توجه این کود، استفاده نادرست از آن میتواند نهتنها باعث افزایش عملکرد نشود، بلکه به گیاه و حتی خاک آسیب وارد کند. شناخت اشتباهات رایج در مصرف این کود، گام مهمی در جهت بهبود مدیریت تغذیه گیاه و حفظ تعادل عناصر غذایی است.
مصرف بیش از حد و خطر سوزاندن ریشه
یکی از شایعترین خطاها در استفاده از کود ۱۰-۵۲-۱۰، مصرف بیش از مقدار توصیهشده است. فسفر بالا در این کود اگرچه برای رشد ریشه ضروری است، اما تجمع بیش از حد آن در اطراف ریشه میتواند باعث ایجاد تنش اسمزی و در نهایت سوزاندن ریشه شود. این مشکل بهویژه در خاکهای سبک و با زهکشی بالا بیشتر مشاهده میشود. بسیاری از کشاورزان تصور میکنند افزایش مقدار کود، رشد سریعتر گیاه را به دنبال دارد، در حالی که نتیجه اغلب عکس این انتظار است.
نادیده گرفتن آزمون خاک و نیاز واقعی گیاه
یکی دیگر از اشتباهات مهم، استفاده از کود ۱۰-۵۲-۱۰ بدون انجام آزمون خاک است. رابطه مستقیم بین NPK و حاصلخیزی خاک نشان میدهد که هر خاک شرایط تغذیهای متفاوتی دارد. اگر خاک از قبل دارای فسفر کافی باشد، افزودن این کود تنها باعث برهم خوردن تعادل عناصر و کاهش جذب ریزمغذیهایی مانند آهن و روی میشود. در چنین شرایطی، گیاه علائم کمبود نشان میدهد، در حالی که مشکل اصلی، مصرف نادرست کود است.
زمانبندی نامناسب در مصرف کود
زمان مصرف کود NPK نقش تعیینکنندهای در اثربخشی آن دارد. یکی از اشتباهات رایج این است که کود ۱۰-۵۲-۱۰ در مراحل پایانی رشد رویشی یا در زمانی که گیاه به فسفر کمتری نیاز دارد مصرف میشود. این کود بیشتر برای مراحل ابتدایی رشد، انتقال نشا و آغاز گلدهی مناسب است. مصرف آن در زمان نامناسب نهتنها فایدهای ندارد، بلکه میتواند مانع جذب نیتروژن و پتاسیم شود و رشد متعادل گیاه را مختل کند.
روش نادرست در نحوه مصرف کود
بیتوجهی به نحوه مصرف کود NPK نیز از خطاهای متداول است. برخی کشاورزان کود ۱۰-۵۲-۱۰ را بهصورت مستقیم و بدون رقیقسازی مناسب به خاک یا ریشه میافزایند. این کار بهخصوص در محلولپاشی یا کودآبیاری میتواند به بافتهای حساس گیاه آسیب برساند. رعایت نسبت اختلاط، توزیع یکنواخت و آبیاری پس از مصرف کودهای جامد از اصولی است که نباید نادیده گرفته شود.
استفاده مداوم بدون در نظر گرفتن تعادل عناصر
کود ۱۰-۵۲-۱۰ اگر بهطور مداوم و بدون برنامه تغذیهای مشخص استفاده شود، میتواند باعث تجمع فسفر در خاک شود. این تجمع، تعادل طبیعی عناصر غذایی را برهم میزند و در بلندمدت بر NPK و حاصلخیزی خاک اثر منفی میگذارد. خاکی که تعادل غذایی خود را از دست داده باشد، حتی با مصرف کود بیشتر نیز عملکرد مطلوبی نخواهد داشت و نیاز به اصلاحات پرهزینه پیدا میکند.
بیتوجهی به نوع محصول و شرایط محیطی
یکی دیگر از اشتباهات رایج، استفاده یکسان از کود ۱۰-۵۲-۱۰ برای همه محصولات است. نیاز غذایی گیاهان زراعی، باغی و گلخانهای با یکدیگر متفاوت است. همچنین شرایط دمایی، رطوبت خاک و بافت خاک بر میزان جذب فسفر تأثیر میگذارند. استفاده از این کود در خاکهای سرد یا بسیار قلیایی، کارایی آن را کاهش داده و باعث هدررفت منابع میشود.
تصور جایگزینی کامل کودهای دیگر با ۱۰–۵۲–۱۰
برخی تصور میکنند که کود ۱۰-۵۲-۱۰ به دلیل فسفر بالا میتواند جایگزین تمام کودهای دیگر شود. این در حالی است که گیاه برای رشد متعادل به نسبتهای مشخصی از نیتروژن و پتاسیم نیز نیاز دارد. حذف یا کاهش شدید سایر منابع غذایی باعث میشود رشد رویشی و مقاومت گیاه کاهش یابد، حتی اگر ریشهها در ابتدا قوی به نظر برسند.
جمعبندی و توصیه نهایی
کود ۱۰-۵۲-۱۰ ابزاری مؤثر در مدیریت تغذیه گیاه است، اما تنها در صورتی که بهدرستی استفاده شود. رعایت مقدار مصرف، انتخاب زمان مصرف کود NPK مناسب، توجه به نحوه مصرف کود NPK و درک ارتباط آن با NPK و حاصلخیزی خاک میتواند از بروز بسیاری از مشکلات جلوگیری کند. رویکرد علمی و برنامهریزیشده در مصرف کود، نهتنها سلامت گیاه را تضمین میکند، بلکه پایداری خاک و افزایش بهرهوری کشاورزی را نیز به همراه خواهد داشت.
شرکت مایا رشد تولید کننده انواع کود های کشاورزی و مکمل های دامی می باشد
کود های کشاورزی مایا رشد شامل:کود هیومیک اسید،کود کلات آهن 6 درصد و 9 درصد،کود کلات روی ،کود کلات مس،کود کلات منگنز
مکمل های دامی مایا رشد شامل:توکسین بایندر پریمیوم و اکونومی،بافر پلاس و بافر اکونومی می باشند
