بومیسازی نوار نقاله تلسکوپی در ایران؛ راهکار دانشبنیان «امید عمران سهند» برای تحول در لجستیک صنعتی
یکی از چالشهای اساسی در انبارهای مدرن و مراکز توزیع کالا، مدیریت زمان در سکوهای بارگیری (Loading platforms) و کاهش خواب ناوگان حملونقل است. تا پیش از این، اتوماسیون این بخش و نفوذ به عمق کانتینرها عمدتاً در انحصار شرکتهای مطرح جهانی نظیر کالجان (Caljan) و لود مستر (Load Master) بود. قیمت بالای دلاری و چالشهای واردات و تامین قطعات، باعث شده بود تا بسیاری از صنایع داخلی از تجهیز انبارهای خود به این تکنولوژی محروم بمانند.
اما گزارشها حاکی از آن است که واحد تحقیق و توسعه شرکت امید عمران سهند، با طراحی، بومیسازی و ثبت اختراع نسل جدید نوار نقالههای تلسکوپی، توانسته است این انحصار را بشکند و تکنولوژی روز دنیا را با استانداردهای جهانی در داخل کشور تولید کند.
ارتقای ۳۰ تا ۶۰ درصدی بهرهوری در عملیات بارگیری
بررسی دادههای عملیاتی در خطوط لجستیک نشان میدهد که تکیه بر نیروی انسانی یا استفاده از کانوایرهای سنتی ثابت، علاوه بر افزایش خطرات ارگونومیک برای کارگران، زمان بارگیری را به شدت افزایش میدهد. مکانیزم عملکرد نوار نقاله تلسکوپی به گونهای طراحی شده است که شاسی دستگاه به صورت کشویی (تلسکوپی) باز شده و تا انتهای طول کانتینر یا تریلی نفوذ میکند.
با استفاده از این نوآوری، اپراتور نیازی به جابجایی دستی بار در طول کانتینر ندارد. نتایج پیادهسازی این سیستم در کارخانجات مختلف نشان میدهد که جایگزینی روشهای سنتی با نوار نقاله تلسکوپی، بهرهوری و سرعت عملیات تخلیه و بارگیری را بین ۳۰ تا ۶۰ درصد افزایش داده و هزینههای سربار انبارداری را به شکل چشمگیری کاهش میدهد.
تطبیقپذیری با معماری انبار؛ توسعه مدلهای متحرک و دارای نیرومحرکه مستقل
یکی از محدودیتهای اصلی تجهیزات وارداتی، طراحی استاندارد و غیرقابل تغییر آنهاست؛ به این معنا که واحدهای صنعتی ناچارند زیرساخت بارانداز خود را با ابعاد دستگاه تطبیق دهند. اما در تولیدات این مجموعه با تجربه، استراتژی مهندسی بر پایه سفارشیسازی کامل» (Customization) بنا شده است. این نوار نقالههای تلسکوپی محدود به یک ابعاد یا ظرفیت ثابت نیستند و دقیقاً بر اساس ترافیک روزانه انبار، طول سکو و نوع ناوگان باربری (از خاور تا تریلیهای ترانزیت) طراحی و ساخته میشوند.
از نظر عملیاتی، این کانوایرها بسته به نیاز کارفرما در دو کلاس ثابت (Fixed) و متحرک (Portable) تولید میشوند. برای رفع چالش جابجایی این تجهیزات سنگین در سولههای بزرگ، مدلهای متحرک به یک سیستم نیرومحرکه مستقل (Self-Propelled) مجهز شدهاند. با این قابلیت مکانیکی، وابستگی به لیفتراک یا کشنده برای جابجایی کانوایر در سطح انبار از بین میرود و اپراتور میتواند دستگاه را به راحتی بین دربهای مختلف بارگیری هدایت کند. علاوه بر این، تعبیه جکهای هیدرولیک برای تنظیم ارتفاع نوار نقاله، ضمن رعایت اصول ارگونومی و حفظ سلامت فیزیکی کارگران، امکان بارگیری انواع بستهبندیها (کارتن، گونی و کیسه) را در زوایای مختلف فراهم کرده است.
کاهش هزینههای ارزی و اعتماد ناوگان پستی کشور به تکنولوژی بومی
سرمایهگذاری روی تجهیزات لجستیکی وارداتی همواره با دو ریسک بزرگ برای صنایع همراه بوده است: خروج قابلتوجه ارز برای خرید دستگاه و چالش جدی تامین قطعات یدکی. بومیسازی نوار نقالههای تلسکوپی نهتنها قیمت تمامشدهی تجهیز باراندازها را برای صنعتگران داخلی به شکل چشمگیری کاهش داده، بلکه دغدغه تعمیرات و نگهداری (Maintenance) را نیز برای همیشه برطرف کرده است.
به عنوان یک نمونه عملیاتی و موفق از این دستاورد مهندسی، میتوان به ورود این تکنولوژی به زیرساختهای حساس پستی اشاره کرد. برای نخستین بار در کشور، این نوار نقالههای پیشرفته توسط «شرکت پست تبریز» سفارش داده شده و هماکنون در خطوط بارگیری و تخلیه این مرکز در حال خدمترسانی و مدیریت حجم انبوه مرسولات هستند. همچنین شرکتهای غذایی و بهداشتی بزرگی همچون شرکت مانا، شرکت صحت و شرکت شونیز در خطوط بارگیری و تخلیه خود از این دستگاه بومی سازی شده بهره میبرند. این استقرار موفق، مهر تاییدی بر قابلیت اطمینان و کارایی بیوقفه این دستگاه در شرایط ترافیک سنگین کاری است.
حذف واسطهها و ارتباط مستقیم با طراح دستگاه، به معنای دسترسی دائم به پشتیبانی فنی بومی است. مدیران کارخانجات، مراکز توزیع کالا و پایانههای گمرکی اکنون میتوانند برای دریافت مشاوره مهندسی، ارزیابی ابعاد سوله و سفارش دستگاهی منطبق با نیاز خطوط خود، مستقیماً با ماشینسازی و مخترع این تجهیزات، یعنی شرکت امید عمران سهند در ارتباط باشند.
